Servië

Primair onderwijs:
De activiteiten in het basisonderwijs zijn voornamelijk gericht op beroepsoriëntatie en helpen leerlingen in de laatste jaren van de basisschool bij het maken van keuzes over het vervolgonderwijs. Loopbaanbegeleiding in scholen wordt verzorgd door docenten, pedagogen en psychologen.

Voortgezet onderwijs:
In middelbare scholen wordt loopbaanondersteuning aangeboden via loopbaanbegeleidingsteams, die betrokken zijn bij het ontwikkelen van loopbaanmanagementvaardigheden van leerlingen.

Hoger onderwijs:
Universiteiten in Servië bieden loopbaanbegeleiding via loopbaancentra, die workshops, lezingen en trainingen aanbieden. Veel van deze centra bieden ook individuele begeleiding, zowel op locatie als online. Ze werken actief samen met het bedrijfsleven, organiseren stages en verstrekken informatie waarmee ze studenten ondersteunen bij hun loopbaanontwikkeling.

Jeugdsector:
Lokale jeugdcentra spelen een belangrijke rol in het verstrekken van loopbaaninformatie aan jongeren, vooral via Career Info Corners (CIC). Daarnaast zijn er verschillende loopbaancentra voor jonge werkzoekenden in 15 steden door heel Servië, die zijn ontwikkeld door projecten zoals “Your Job – Caritas” en “Job Info Center – Education to Employment“. Ook zijn er verschillende programma’s ontwikkeld die zich richten op het vergroten van de werkgelegenheid van jongeren uit kwetsbare groepen.

Werkgelegenheidssector:
De Nationale Werkgelegenheidsdienst (NES) biedt loopbaanondersteuning aan individuen via een netwerk van 34 kantoren in het hele land. Daarnaast zijn er 13 Centra voor Informatie en Professionele Ondersteuning (CIPS) opgericht in de grotere steden. Deze diensten kunnen niet alleen door werklozen worden gebruikt, maar ook door leerlingen van basisscholen en middelbare scholen, studenten en werkzoekenden.

Verder heeft de NES Centra voor Professionele Re-integratie en Werkgelegenheid van mensen met een handicap opgezet. Begeleiders die werkzaam zijn bij de Nationale Werkgelegenheidsdienst bieden ook diensten met betrekking tot professionele ontwikkeling aan schoolgaande kinderen.

Arbeidsmarktinformatie

Meer informatie volgt.

Het Ministerie van Onderwijs, het Ministerie van Toerisme en Jeugd en het Ministerie van Arbeid, Werkgelegenheid en Sociale Zaken zijn de relevante nationale autoriteiten die verantwoordelijk zijn voor loopbaanondersteuning.

Het beleid voor loopbaanondersteuning in Servië is verankerd in wetgeving en strategieën.

Onderwijsbeleid
De Servische wetgeving erkent het belang van loopbaanbegeleiding, met belangrijke wijzigingen in de Wet op de Grondslagen van het Onderwijssysteem (2013) en de daaropvolgende wijziging in 2017, die speciale aandacht voor loopbaanbegeleiding in onderwijs en de opleiding van leraren, studenten en volwassenen vastlegden. De Wet op het Beroepsonderwijs (2017) en de Wet op het Volwassenenonderwijs (2013) benadrukken eveneens de rol van loopbaanbegeleiding, evenals het belang van loopbaanmanagementvaardigheden voor studenten en volwassenen. Bovendien werden in 2015 de voorwaarden vastgelegd waaraan publiek erkende aanbieders voor volwassenonderwijs moeten voldoen.

De Nationale Onderwijsstrategie (2021 – 2030) ziet loopbaanbegeleiding als essentieel en moet beschikbaar zijn voor studenten in het basisonderwijs, voortgezet onderwijs, hogescholen en voor volwassen bij het maken van keuzes tijdens hun gehele loopbaan. Deze strategie benadrukt dat gestandaardiseerde loopbaanondersteuning- en adviesdiensten moeten worden geïmplementeerd, om individuen te stimuleren levenslang te leren en de overgang tussen verschillende kwalificatieniveaus te vergemakkelijken.

Werkgelegenheidsbeleid
De Arbeidswet (2017) bepaalt het recht op onderwijs, professionele ontwikkeling. De Wet op Werkgelegenheid en Verzekering in Geval van Werkeloosheid (2017) beschrijft de rol en activiteiten van beroepsoriëntatie en advies bij het kiezen van een beroep en de concrete ondersteuning die wordt aangeboden.

De Nationale Werkgelegenheidsstrategie (2021 – 2026) beschrijft het belang van het creëren van één kwaliteitssysteem voor loopbaanbegeleiding en – advies. De definities moeten voor iedereen toegankelijk zijn door het organiseren van informatiebijeenkomsten en trainingen voor loopbaanbegeleiders in scholen, de Nationale Werkgelegenheidsdienst en arbeidsbureaus. Ook wordt de rol van maatschappelijke organisaties erkend als belangrijke bron om werkgelegenheidsbeleid te versterken en kwaliteitsstandaarden te bieden, vooral voor kwetsbare groepen.

Jeugdbeleid
De Jeugdstrategie (2023 – 2030) heeft als doel om een functionerend en duurzaam systeem voor loopbaanbegeleiding en -advies te ontwikkelen. De Wet op Jeugd (2011) benadrukt het belang van loopbaanbegeleiding voor jongeren en stelt de doelstellingen en activiteiten vast.

Financiering

Meer informatie volgt.

In de afgelopen jaren zijn er verschillende onlinediensten ontwikkeld die gericht zijn op het bieden van zelfbeoordelingstools, loopbaan- en opleidingsinformatie en online advies. Voorbeelden van hulpmiddelen zijn:

BOŠ Karijera  en Startuj.rs: Deze portals bieden loopbaaninformatie en ondersteuning aan studenten en jongeren..

obrazovanje.rs: Een niet-commerciële database die alle opleidingsmogelijkheden in Servië weergeeft.

Kwaliteit

De ethische richtlijnen voor loopbaanbegeleiders zijn in 2025 ontwikkeld door een sectoroverstijgende werkgroep die zich richt op het verbeteren van de kwaliteit van loopbaanondersteuning. Deze principes zijn opgesteld om de professionaliteit van de dienstverlening te waarborgen en loopbaanbegeleiders te ondersteunen in hun dagelijkse praktijk. De richtlijnen omvatten drie hoofdgebieden: het werken met cliënten, verantwoord professioneel handelen en betrokkenheid bij de samenleving.

Er is divers onderzoek uitgevoerd:

• Onderzoek in de NGO- en academische sectoren. Voorbeeld: “Loopbaanbegeleiding in het voortgezet onderwijs – Huidige situatie en verdere stappen”

• Haalbaarheidsonderzoek over de oprichting van een nationaal kenniscentrum voor loopbaanbegeleiding en –advies in Servië en de verdere ontwikkeling van een loopbaanbegeleidingssysteem. Dit onderzoek is gesubsidieerd door de Europese Delegatie van de Republiek Servië.

Professionalisering

Alle loopbaanbegeleiders die werkzaam zijn bij de Nationale Werkgelegenheidsdienst (NES) hebben kwalificaties in psychologie en loopbaanbegeleiding. De kwalificaties van professionals die werkzaam zijn in andere sectoren variëren aanzienlijk. Bijvoorbeeld, in het basisonderwijs hebben leraren, pedagogen en psychologen aanvullende training gevolgd op het gebied van loopbaanadvies/studiebegeleiding.

Daarnaast zijn er in het voortgezet onderwijs verschillende kleinere initiatieven geweest om schoolpersoneel de benodigde vaardigheden, hulpmiddelen en methoden te bieden voor het uitvoeren van loopbaanbegeleiding. Deze initiatieven omvatten de ontwikkeling van een handleiding voor docenten in het voortgezet onderwijs, “Loopbaanbegeleiding en -advies”, een gezamenlijke publicatie van het Euroguidance Centrum en de Belgrado Open School. Deze publicatie werd gevolgd door een reeks gecertificeerde seminars van het Euroguidance Centrum en een onlinecursus met als doel een basisopleiding in loopbaanbegeleiding voor middelbare school docenten aan te bieden. Bovendien heeft de Belgrado Open School een jaarlijkse Career Guidance Teams’ Fair opgericht, om verbetering van loopbaanbegeleiding te stimuleren en het Euroguidance Centrum in Servië heeft de National Career Guidance Awards ingesteld om goede voorbeelden te promoten.

Er zijn 14 geaccrediteerde programma’s voor rofessionele ontwikkeling in de onderwijssector. Bovendien zijn er 6 geaccrediteerde programma’s voor het ondersteunen van professionals die werken met kwetsbare groepen in de sociale dienstverlening.

De standaarden voor loopbaanbegeleiding en –advies definiëren zowel de algemene als de specifieke competenties van loopbaanbegeleiders.

Meer informatie volgt.

Toegankelijkheid

Meer informatie volgt.